Mag een Handle with Care signaal worden doorgegeven aan school

Ja, maar alleen als na een zorgvuldige voorbereidingsperiode is voldaan aan een aantal voorwaarden. De signaleerder van incidenten van huiselijk geweld (bijvoorbeeld politie, Veilig Thuis of de maatschappelijke opvang) en een school hebben hun samenwerkingsafspraken op papier vastgelegd. De gemeente, het Openbaar Ministerie en Veilig Thuis zijn hierbij betrokken. Scholen hebben ouders via verschillende kanalen over deze nieuwe werkwijze geïnformeerd. De MR heeft ingestemd. Binnen de school is een contactpersoon aangewezen en alleen deze perso(o)n(en) mogen een Handle With Care signaal aannemen over een kind van de betreffende school. De signalen worden niet op school geregistreerd of vastgelegd. 

Voor deze (beperkte) informatie-uitwisseling wordt door scholen een beroep gedaan op artikel 8, sub e, Wbp (gegevensverwerking is noodzakelijk voor goede vervulling van een publiekrechtelijke taak); voor de politie wordt een beroep gedaan op artikel 20 Wpg (verstrekking van politiegegevens van derden in een structureel kader). 

Voorbeeldovereenkomsten zijn in twee pilot-regio’s ontwikkeld en met ondersteuning van het ministerie van V&J getoetst aan de huidige privacy regelingen. 

Praat de leerkracht met het kind over een Handle with Care signaal?

Voor het bieden en ontvangen van sociale steun na een Handle with care – signaal is het niet nodig dat leerkracht en kind met elkaar praten over wat er precies thuis gebeurd is. De meeste leerkrachten uit het primair onderwijs kiezen voor het bieden van informele steun, zoals de voorbeelden uit de vorige vraag. Ze zijn immers geen hulpverleners en de route naar hulpverlening is via een zorgmelding van de politie of betrokkenheid van de opvang al ingezet. Belangrijk is dat een kind zich op school gezien, gesteund en veilig voelt en dat een kind ervaart dat op school gesproken kan en mag worden over moeilijke situaties thuis. In het voortgezet onderwijs kunnen mentoren met jongeren in gesprek gaan over ondersteuning die zij prettig vinden: belangrijk is dat dit niet op een manier gebeurt waardoor de jongere zich “anders” voelt in de groep.  

Voordat scholen starten met een Handle with Care project kan Augeo Foundation hen adviseren bij het ontwikkelen van een werkwijze en maken van communicatie-afspraken.

Praat school met ouders over een Handle with Care signaal

Nee. Een vaste afspraak binnen de Handle with Care projecten is dat er geen schoolregistratie plaatsvindt van Handle with Care signalen. Deze signalen worden dus niet opgenomen in het leerlingvolgsysteem en worden ook niet besproken in bijvoorbeeld het tien-minuten gesprek. Het enige doel is dat er vanaf de dag na een ingrijpend incident, steun is voor het kind op school. Nadat de politie bij een gezin is geweest, zal via een zorgmelding aan Veilig Thuis hulpverlening worden gecoördineerd. Door deze hulpverleners wordt met de ouders gesproken over het incident. De Handle with care – werkwijze doorkruist deze bestaande route niet en heeft alleen tot doel dat het kind snel(ler) steun ontvangt op school. 

Natuurlijk kan een leerkracht wel met ouders in gesprek gaan over gedragingen of emoties van het kind die de leerkracht de afgelopen periode zélf op school heeft waargenomen. Als een leerkracht zelf zorgen heeft over kindermishandeling, volgt hij de Meldcode en de richtlijnen die daarin staan voor gesprekken met ouders. Zo stelt de meldcode dat zo vroeg mogelijk met ouders gesproken moet worden over eventuele zorgen en dat deze zorgen zo feitelijk en concreet als mogelijk moeten worden onderbouwd. 

Kunnen ouders weigeren dat school een Handle with care signaal krijgt?

In principe kan dat. Wanneer politie aanwezig is bij een geweldsincident zal deze kunnen toelichten waarom het belangrijk is dat de school van de kinderen snel geïnformeerd wordt. Wanneer ouders besluiten dit zelf met school te bespreken, kan de politie dit bij het doen van een zorgmelding eventueel doorgeven aan Veilig Thuis. Bij alle pilotscholen hebben ouders via de MR vooraf ingestemd met het project en zijn vragen die ouders stelden benut om de werkwijze aan te scherpen. Alle ouders van leerlingen uit de pilotscholen zijn op diverse manieren geïnformeerd over de deelname van hun school aan de pilot. In de Nederlandse pilots heeft nog geen enkele ouder die betrokken was bij huiselijk geweld, geweigerd dat aan school het signaal voor steun voor hun kind werd doorgegeven.

Staat Handle with Care vervolging van plegers van gezinsgeweld in de weg?

Nee. Het enige doel van het Handle-with-care signaal is het snel organiseren van sociale steun op school. Net zoals voor slachtoffers van andere geweldsmisdrijven slachtofferhulp wordt aangereikt.  Het doorgeven van een Handle-with-Care signaal doorkruist geen bestaande zorg- of strafafspraken. Voor de volledigheid is in het voorbeeldconvenant opgenomen hoe de samenwerkende partijen in het belang van de opsporing of vervolging, tijdelijk of geheel van het Handle with Care werkproces af kunnen stappen.

Is Handle with Care een signaleringsmethode?

Nee, het enige doel van het doorgegeven signaal is het snel realiseren van sociale steun voor een kind dat thuis een ingrijpende geweldservaring heeft. Het Handle with Care signaal wordt niet geregistreerd en kan en mag dus ook niet dienen als startpunt voor de Meldcode Kindermishandeling.  Een Meldcode Kindermishandeling doorloopt een leerkracht vanaf het moment dat hij zélf zorgelijke signalen waarneemt, bijvoorbeeld gedrag van kinderen of ouders op school. Deze observaties moeten volgens stappenplan van de meldcode zo feitelijk en objectief mogelijk vastgelegd worden (stap 1) en na het inwinnen van collegiaal advies (stap 2) zo snel als mogelijk met ouders besproken worden (stap 3).