Laten kinderen zelf aan hun leerkracht merken dat zij huiselijk geweld meemaken?

Soms praten kinderen over geweldsincidenten thuis, maar vaak ook niet. De redenen zijn divers. Het is een gezinsgeheim, ze schamen zich, zijn loyaal aan hun ouders en beseffen niet dat geweld thuis niet “normaal” is of hebben bij vorige geweldsincidenten niet ervaren dat school een plek is om hierover te kunnen of mogen praten. Kinderen willen bovendien geen uitzondering zijn, niet opvallen en vooral ‘gewoon’ zijn in hun groep. Met sommige kinderen die thuis ernstig verwaarloosd of mishandeld worden gaat het goed op school. Andere kinderen gedragen zich soms onrustig, teruggetrokken, aangepast of agressief: gedragingen die niet altijd opvallen in een toch al drukke klas en voor een leerkracht is het niet makkelijk om te doorzien of hier een stressvolle thuissituatie aan ten grondslag ligt.

Maar ook als er geen signalen zijn, betekent dat niet dat kinderen op dat moment geen schadelijke gevolgen ondervinden van de stress die ze thuis meemaken. Dit wordt duidelijk uit onderzoek naar de hoge percentages (niet eerder door hulpverleners gesignaleerde) posttraumatische stressklachten onder kinderen die getuige zijn van huiselijk geweld. Ook onderzoek naar neurobiologische en epigenetische  schade van huiselijk geweld, laat zien dat veel ontwikkelingsschade “onder de oppervlakte” plaatsvindt. Sociale steun wordt alom erkend als een van de belangrijkste buffers tussen deze mogelijke (toekomstige) gezondheidsschade.

Een Handle with care signaal kan de leerkracht helpen om met begrip en steun te reageren op zowel de afwezigheid als de aanwezigheid van stresssignalen.

Waarom vertellen ouders zelf niet dat hun kind betrokken is geweest bij huiselijk geweld?

De praktijk leert dat ouders uit angst of schaamte niet gemakkelijk praten over gezinsgeweld: de aard van het probleem kindermishandeling en huiselijk geweld is nu juist dat het achter gesloten deuren plaatsvindt bij ouders die op dat moment onvoldoende in staat zijn om hun kind hiertegen te beschermen. Uit onderzoek blijkt bovendien dat bij partnergeweld veel ouders denken dat hun kind hier weinig van merkt.  Maar hun kinderen vertelden de onderzoekers juist veel van het geweld te merken en hier vaak zelf ook een direct slachtoffer van te zijn.

In Engeland is ervaren dat wanneer politie een “Handle with care” signaal geeft aan scholen, ouders bij volgende incidenten vaker zelf contact opnemen met school, ook als de politie er dan niet bij betrokken was: ‘Ik weet niet of u dit hoort, maar het was weer raak bij ons vannacht’. Op deze manier draagt de Handle with care werkwijze bij aan het doorbreken van het taboe rondom huiselijk geweld.