Met ingang van 1 januari 2019 zijn alle beroepsgroepen die onder de Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling vallen verplicht een afwegingskader aan de meldcode te hebben toegevoegd. En zijn professionals verplicht deze in de praktijk te gebruiken.

Wat is nieuw?

De meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld wordt aangepast. Nu beslis je als professional in stap 5 of je meldt of zelf hulp biedt of organiseert. Straks neem je in stap 5 twee beslissingen: is melden noodzakelijk én welke hulp kan ik zelf bieden of organiseren? We lichten het toe.

Jan-Dirk Sprokkereef heeft in opdracht van het ministerie van VWS in overleg met het werkveld hiertoe een voorstel gedaan. In welke situaties een melding noodzakelijk is en of hulpverlening ook tot de mogelijkheden behoort, wordt per beroepsgroep beschreven in een afwegingskader, dat aan de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling wordt toegevoegd. Daarnaast krijgt Veilig Thuis een bredere functie, waardoor de samenhang verbetert tussen melden en zelf hulp bieden.
Huiselijk geweld en kindermishandeling ontstaan niet van de een op de andere dag: het begint vaak met een incident en ontwikkelt zich veelal tot langdurig en soms ernstig geweld. Geweld dat ernstige schade kan veroorzaken, op korte en lange termijn.  Geweld, verwaarlozing en misbruik kunnen jaren voortduren: er is een patroon tussen gezinsleden ontstaan dat zij zelf moeilijk kunnen doorbreken. Veel slachtoffers worden opnieuw slachtoffer van dezelfde of andere vormen van geweld. Zo kan huiselijk geweld van generatie op generatie worden overgedragen. Eerder geweld is de belangrijkste voorspeller voor toekomstig geweld!
De meldcode wordt aangepast omdat professionals nu alleen bij Veilig Thuis melden als zij zelf inschatten dat het noodzakelijk is. Hierdoor worden signalen soms gemist en is er weinig of geen uitwisseling met professionals vanuit andere werkvelden. In de aangescherpte meldcode worden straks ernstige gevallen van geweld altijd gemeld bij Veilig Thuis.

Afwegingskader meldcode

meldcode uitgebreid met afwegingskader

Wat betekent dit?

Het gaat om beroepsgroepen uit de sectoren gezondheidszorg, jeugdhulp, kinderopvang, onderwijs, maatschappelijke ondersteuning en justitie. De beroepsgroepen hebben de ruimte om een afwegingskader in te vullen op een manier die aansluit bij de dagelijkse praktijk waarin zij werken. Dit zal leiden tot verschillen in afwegingskaders. Een leerkracht heeft immers signalerende mogelijkheden maar zal geen hulp verlenen, terwijl een huisarts andere signalen kan waarnemen en wel in staat is om hulp te organiseren.

Er wordt van de beroepsgroepen verwacht dat de afwegingskaders betrekking hebben op verschillende vormen van geweld in huiselijke kring, in lijn met het integraal perspectief op veiligheid in huiselijke kring bij Veilig Thuis en in aansluiting op het basismodel meldcode. Dat betekent dat het in het afwegingskader gaat over huiselijk geweld en kindermishandeling, daaronder ook begrepen seksueel geweld, vrouwelijke genitale verminking, eer gerelateerd geweld, oudermishandeling (kind-oudergeweld), ouderenmishandeling en huwelijksdwang.

DESKUNDIGHEID
Nu en ook straks in de aangescherpte meldcode blijft de deskundigheid van professionals van groot belang. Ook de komende tijd, tot aan de vaststelling van de afwegingskaders, is het van belang alert te blijven op signalen, weten hoe deze bespreekbaar te maken en eventueel te kunnen handelen. Om professionals hierbij nu en in de toekomst te ondersteunen biedt Augeo diverse online cursussen.

Waarom een afwegingskader?

Veel professionals zien slechts een deel van de problematische gezinssituatie: omdat ze kort bij een gezin betrokken zijn, omdat ze slechts één gezinslid kennen of omdat ze over te weinig achtergrondinformatie beschikken. Bovendien hebben veel professionals onvoldoende in beeld of een onveilige situatie na hun bemoeienis verbetert  en hebben ze vaak niet de mogelijkheden om te signaleren of het geweld daadwerkelijk is gestopt of toch weer  oplaait. Daarom is het van belang signalen of vermoedens van ernstige vormen van huiselijk geweld en kindermishandeling ook altijd te melden bij Veilig Thuis. Zodat Veilig Thuis signalen over een langere periode van tijd en vanuit verschillende bronnen bij elkaar kan brengen. En zodat Veilig Thuis snel(ler) signaleert wanneer opnieuw sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling.  

Beroepsgroepen beschrijven afwegingskader

De introductie van een afwegingskader door beroepsgroepen in stap 5 van de meldcode is hierop gericht: beroepsgroepen gaan nu formuleren wat zij verstaan onder ernstige gevallen en in een afwegingskader beschrijven welke situaties zij als acuut of structureel onveilig definiëren en dus moeten worden gemeld bij Veilig Thuis.
Aan de hand van een professionele norm (zie voorbeeld hieronder) - zoals vastgelegd in het advies voor de aanscherping van de meldcode - zullen de verschillende beroepsgroepen een eigen afwegingskader opstellen. 

Werken met een meldcode en afwegingskader

Animatie Meldcode

Bekijk het filmpje

Scholing over afwegingskader en meldcode

Scholing van Augeo

Scholing

meldcode uitgebreid met afwegingskader

Handige adressen

Bekijk ze