In Nederland worden jaarlijks naar schatting  2000 excessief huilende baby’s naar het ziekenhuis verwezen, met 700 ziekenhuisopnames als gevolg. Slechts 5% van deze baby’s heeft een onderliggende medische oorzaak. 

Richtlijn excessief huilen

Volgens de nieuwe JGZ-richtlijn spreek je van excessief huilen wanneer een baby onder de 5 maanden langdurige periodes van huilen heeft zonder duidelijke oorzaak en zonder dat ouders dit kunnen oplossen.

Geen medische oorzaak

Ook al is er vaak geen medische oorzaak, de impact van het huilen kan groot zijn. Excessief huilen is een risicofactor voor kindermishandeling, in het bijzonder voor toegebracht schedelhersenletsel. Dit letsel komt het meeste voor bij baby’s tussen de 6 en 8 weken* de piekperiode dat baby’s veel huilen. Het komt regelmatig** voor dat ouders hun baby als reactie op het vele huilen uit wanhoop hard door elkaar schudden, smoren of slaan.

Toegebracht schedelhersenletsel (craniale, cerebrale of spinale letsels als gevolg van stomp trauma, schudden of een combinatie hiervan) is de meest voorkomende oorzaak van overlijden door niet accidenteel trauma bij baby’s. Van de kinderen die overleven heeft 80% blijvende schade (handicaps, leer-en gedragsproblemen, epilepsie)

Naast baby’s die excessief huilen lopen ook baby’s van ouders met verminderde draagkracht door bijvoorbeeld ernstige vermoeidheid, een postnatale depressie of een andere opstapeling van stress meer risico. Het gebruik van alcohol of drugs kan zorgen voor verminderde impulscontrole. In gezinnen waar huiselijk geweld is lopen baby’s ook meer risico.

Wat kun je doen?

  • Voor ouders met overmatig huilende baby’s of andere overbelaste ouders van jonge baby’s is het belangrijk dat ze niet de schijn (of de roze wolk) hoeven op te houden.
  • Maak het huilen en de stress bespreekbaar, erken dat het zwaar is!
  • Werk samen met de JGZ en de huisarts.
  • Goede voorlichting over huilen van baby’s en over de gevolgen van schudden of slaan is belangrijk.
  • Vertel ouders: ‘Als je de neiging voelt boos te worden, leg de baby op een veilige plek. Loop even weg om je zelf te kalmeren of bel iemand voor steun’.

Meer weten?

* - Barr, 2015
** - 1 op de 20 ouders volgens (oud) onderzoek Reijneveld et all, 2004


Ben jij aandachtsfunctionaris in het ziekenhuis en wil je meer weten hoe je moet handelen bij (vermoedens van) letsel door kindermishandeling? Lees dan onze uitgebreide special.