‘Een kind dat niet wordt gehoord, kan niet worden beschermd’

De noodzaak van het recente wetsvoorstel Kind Eerst en de recente uitspraak van Veilig Thuis dat ze het werk niet meer aankunnen, wijzen op een falend beschermingssysteem. Zowel het wettelijk waarborgen als het werken aan veiligheid vergt veel meer aandacht voor de betrokken kinderen. Waar de wet Kind Eerst een oplossing moet bieden bij ernstige signalen van kindermishandeling, maakt het Kinderrechtencollectief duidelijk dat het probleem nog veel breder is. Ook in de jeugdbescherming, pleegzorg en hulpverlening door wijkteams moet vaker en beter gesproken worden met alle kinderen die onveiligheid meemaken.

Wet Kind Eerst én doorpakken

‘Wij zijn blij dat er nu sinds 12 oktober een initiatiefwetsvoorstel ligt dat bij ernstige signalen van kindermishandeling wil starten met het goed horen en onderzoeken van het kind’, zegt Marc Dullaert. ‘Maar laten we nu vooral doorpakken en alle kinderen die geweld meemaken horen. Je wilt voorkomen dat geweld verergert of zich herhaalt en dat moet je toch echt met kinderen zelf bespreken.’

Overheid heeft geen zicht op omvang probleem

Uit de nieuwe Kinderrechtenmonitor blijkt dat de overheid onvoldoende zicht heeft op hoeveel kinderen in Nederland opgroeien in een onveilige situatie. De meest recente landelijke cijfers zijn inmiddels bijna tien jaar oud. Volgens cijfers uit 2017 groeien jaarlijks minimaal tussen 90.000 tot 127.000 kinderen op in situaties van mishandeling, verwaarlozing of huiselijk geweld. Dat is ongeveer 3 procent van alle kinderen in Nederland. Maar deze cijfers hebben alleen betrekking op kinderen bij wie professionals ernstige vermoedens van kindermishandeling rapporteren. Lang niet alle gevallenvan kindermishandeling worden gesignaleerd. Omdat actuele landelijke cijfers ontbreken, is het werkelijke aantal naar verwachting een stuk hoger.

Volgens onderzoek van de Kinderombudsman in 2025 blijkt dat 8 procent van de kinderen opgroeit in een thuissituatie met structurele ruzies en geweld. Meer dan 80 procent van deze kinderen zegt zich niet gehoord of gesteund te voelen door professionals en vaak ook niet door hun sociale omgeving. Soms vertellen kinderen meerdere keren dat het niet goed gaat, zonder dat dit leidt tot voldoende bescherming.

Luister naar kinderen

Het is een hardnekkig probleem dat niet alleen speelt bij kinderen die nog niet in beeld zijn, maar ook bij kinderen die al bekend zijn bij jeugdhulp, jeugdbescherming of andere betrokken instanties. Het hebben van een dossier of hulptraject betekent niet automatisch dat een kind daadwerkelijk wordt gehoord, geloofd en beschermd.

‘Thuis maak ik geweld mee. Ik wil mijn verhaal veilig kunnen vertellen en dat mensen naar me luisteren en me serieus nemen’, zegt Mike (16 jaar), een van de jongeren van de die de moed en het doorzettingsvermogen hebben om aan de bel te trekken. ‘En als er beslissingen worden genomen over mij zonder dat iemand mij vraagt wat ik ervan vind, voel ik me niet veilig.’

Betekenisvol contact

Wie kinderen wil beschermen, moet volgens Dullaert niet alleen naar hen luisteren, maar er ook voor zorgen dat professionals gedurende een hulp- of beschermingstraject doorlopend contact met hen houden. ‘Pas als we kinderen regelmatig spreken, van informatie voorzien en laten weten hoe hun verhaal meegenomen wordt in het hele traject, is het contact betekenisvol. Dat kost nu eenmaal tijd en aandacht. 

De overheid laat het aan de jeugdbeschermingsinstellingen zelf over om richtlijnen op te stellen, maar dat vindt het Kinderrechtencollectief te vrijblijvend. Juist in tijden van grote werkdruk staat betekenisvol contact met kinderen als eerste onder druk. We willen dat de overheid nu met grote spoed een wettelijke norm invoert om te zorgen dat doorlopend, betekenisvol contact tussen professionals en kinderen normaal en verplicht wordt.’

Actie in Den Haag

Op 28 oktober voert het Kinderrechtencollectief actie in Den Haag. Dit is voorafgaand aan het rondetafelgesprek Kindermishandeling in de Tweede Kamer. Voor de Tweede Kamer zijn drie zuilen gezet, op elke pilaar staat een object dat het geweld en de verwaarlozing symboliseert die Milan, Aisha en Mike dagelijks meemaken. Voorbijgangers en politici kunnen via een koptelefoon aan de pilaren luisteren naar het verhaal van deze kinderen. Maar wie luistert, hoort alleen wat een ouder, een leraar en een hulpverlener over het kind vertellen. De stem van het kind zelf ontbreekt. Met de actie in Den Haag wil het Kinderrechtencollectief voorbijgangers en politici letterlijk laten ervaren wat er gebeurt wanneer volwassenen wel over een kind praten, maar niet naar het kind zelf luisteren.

Lees de position paper van het Kinderrechtencollectief voor het rondetafelgespek over kindermishandeling:

Download position paper ›

Monitor Kinderrechten in Beweging

Het Kinderrechtencollectief laat met de online monitor Kinderrechten in Beweging jaarlijks zien hoe ver de overheid is met het opvolgen van de adviezen van het VN-Kinderrechtencomité. Kinderrechten in Beweging brengt data en beleidsveranderingen van het afgelopen jaar in beeld. Het laat op tien thema’s zien waar beweging in zit en waar nog veel meer actie op moet worden ondernomen.

Naar Kinderrechteni n Beweging ›