Ouder in de gevangenis, wat kun je doen voor het kind?

Iedereen kan bedenken dat het voor een kind enorm ingrijpend is als zijn vader of moeder in de gevangenis zit. Vaak mist het kind de ouder, soms moet het verhuizen, wordt het gepest, vaak is er schaamte. Het is belangrijk kinderen vroeg te ondersteunen en in te zetten op preventie.

Project Binnenstebuiten – landelijke structurele aanpak

Wat nog ontbreekt is een landelijke aanpak en een structurele samenwerking met het sociaal domein. Daarom start in september 2026 het project Binnenstebuiten. Dit is een samenwerking van Augeo, Hanze en de gemeente Groningen, ondersteund met financiering van RAAK-publiek. In dit project wordt de gezinsbenadering dat loopt binnen de penitentiarie inrichting verder uitgebreid door te werken met de gemeenten waar de gedetineerde ouder vandaan komt.

Centraal bij deze aanpak is de inzet op het verminderen van de negatieve impact van de detentie van de ouder op de achterblijvende kinderen door passende ondersteuning aan gezinnen en kinderen te organiseren:

1. Het verminderen van trauma en stress bij kinderen
2. Het versterken van de veerkracht van gezinnen
3. Een betere terugkeer van ouders na detentie en het voorkomen van recidive
4. Het doorbreken van intergenerationele overdracht van crimineel gedrag.

Twee penitentiaire inrichtingen werken mee aan een pilot hiervoor. Naar verwachting is de pilot eind 2028 afgerond.

Samen werken aan betere ondersteuning voor gezinnen met een ouder in detentie

Veel penitentiaire inrichtingen werken al gezinsgericht. Denk daarbij aan het kindvriendelijk maken van de gevangenis voor bezoek en het faciliteren van contact tussen ouder en kind door beeldbellen. Eerder dit jaar verscheen een Handreiking Gezinsgericht werken in detentie. De handreiking biedt handvatten voor de lokale implementatie van gezinsgericht werken in detentie en bouwstenen voor een landelijke aanpak.

Gezinsgericht werken is een wetenschappelijk onderbouwde, integrale aanpak die tijdens detentie inzet op het bevorderen van positief betrokken ouderschap en het versterken van gezinsbanden waar mogelijk, en op het vergroten van veiligheid voor kinderen en gezinnen waar nodig. Het gaat niet om één interventie, maar om een totaalpakket van werkwijzen en activiteiten binnen de inrichting. Het welzijn en de veiligheid van kinderen staan altijd centraal, waarbij samenwerking met ketenpartners essentieel is.

Handige materialen 

Er zijn al diverse materialen beschikbaar. In opdracht van Dienst Justitiële Inrichtingen maakt Augeo in samenwerking met Hanze de komende tijd nog meer materialen om meer bewustwording over de gezinsgerichte aanpak te creëren.  

Augeo maakte eerder samen met Expertisecentrum KIND de zeer informatieve infographic Ouder in de gevangenis en publiceerde een artikel in Augeo Magazine: Een geheim te zwaar voor een kind.