Veerkrachtlab

Waarom ontwikkelt het ene kind zich goed ondanks tegenslag, terwijl het andere kind vastloopt?

Door: Ditte van Haalen en Edith Geurts

Kinderen die onveilig opgroeien kunnen toch veerkracht ontwikkelen. Dit artikel geeft inzicht in werkzame elementen, mechanismen en hoe professionals hieraan kunnen bijdragen.

• Lees het artikel ›

Augeo Foundation heeft onderzoek gedaan naar de elementen die van belang zijn voor het veerkrachtig functioneren van kinderen met ingrijpende ervaringen. De (veranderbare) elementen die in de wetenschappelijke literatuur het vaakst genoemd worden als belangrijk onderdeel van veerkracht zijn nader onderzocht en beschreven. Per element is een uitgebreid artikel geschreven.

• Naar alle veerkrachtelementen ›
  
• Bekjjk de Augeo Kennis-special ›

Trimbos-instituut heeft onderzocht wat de belangrijkste bouwstenen zijn van het concept Veerkracht en welke elementen van werkzame schoolinterventies daadwerkelijk bijdragen aan het versterken van Veerkracht. In dit rapport zijn deze elementen beschreven, evenals de knelpunten waarmee je rekening moet houden. Erbij hoort ook een keuzehulp.

• Eindrapportage: 'Werkzame elementen van veerkracht' ›
• Keuzehulp 'Werkzame elementen van veerkracht' ›

In dit rapport wordt gekeken naar de ontwikkelingen van de mentale gezondheid van jongeren en welke vaardigheden daarbij belangrijk zijn. Op basis daarvan worden praktische aanbevelingen gegeven voor interventies en aanpassingen in de leefomgeving van jongeren, zoals thuis, op school en in de hulpverlening. Wetenschappelijke inzichten worden omgezet naar concrete adviezen voor iedereen die hiermee aan de slag wil. Zo word getracht een eerste stap te zetten naar beter passende ondersteuning voor jongeren.

• Download het rapport van Trimbos-instituut ›
• Lees ook: Mijlpalen in tienenertijd bieden kansen voor mentale gezondheid ›

Anne-Laura van Harmelen, hoogleraar Brein, Veiligheid en Veerkracht aan Universiteit Leiden, is als adviseur verbonden aan Augeo Foundation. Zij deelt de meest recente wetenschappelijke inzichten op het gebied van veerkracht en doet hier ook zelf onderzoek naar. Lees haar oratie: Veerkracht bestaat niet.

Augeo Foundation heeft verschillende animaties, waaronder een aantal over langdurige stress en trauma. Onderzoekers van de Hogeschool van Leiden deden onderzoek naar deze psycho-educatie animaties. Zij hebben onder andere onderzocht: Wat vinden professionals van deze psycho-educatie animaties? Hoe gebruiken zij deze animaties in de praktijk? En hoe ervaren ouders en ervaringsdeskundige jongeren de animaties? 

• Lees meer over het onderzoek›
• Download het onderzoek ›
• Meer over psycho-educatie ›

Augeo Foundation heeft diverse factsheets gemaakt over ingrijpende jeugdervaringen. Deze zijn gebaseerd op de volgende publicaties en onderzoeken

• Bekijk infographics ›
• Download bronnenlijst ›

Die vraag stond centraal in het onderzoek ‘Aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld’. Het onderzoek geeft inzicht in de problemen binnen de gezinnen die gemeld zijn. En het geeft inzicht in de effectiviteit van de hulp aan deze gezinnen. Het onderzoek is een vervolg op het onderzoek naar de aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld uit 2014 in de vier grote steden. In 2016 is het vervolgonderzoek op initiatief van Augeo Foundation uitgebreid met negen Veilig Thuis-regio’s. Verwey-Jonker Instituut heeft het onderzoek uitgevoerd.

Het onderzoek is ook bekend als: Kwestie van lange adem - Kan huiselijk geweld en kindermishandeling echt stoppen?

• Lees meer over het onderzoek ›
• Download het eindrapport Kwestie van lange adem ›

Augeo Jongerentaskforce heeft bijgedragen aan twee onderzoeken onder jongeren. Ten eerste een onderzoek naar de veiligheidsbeleving van jongeren in jeugdzorginstellingen. Daaruit komt naar voren dat een derde van de jongeren zich daar onvoldoende veilig voelen.

• Download rapport Veiligheidsbeveleving in jeugdzorginstellingen ›

Augeo Jongerentaskforce liet de Nationale Jeugdraad (NJR) een onderzoek doen onder jongeren. Zij deden een grote en representatieve steekproef onder de Nederlandse jeugd. Vraag: hoe moeten we kindermishandeling bestrijden en welke rol willen jongeren daarin zelf spelen?

• Download rapport Jongeren en aanpak kindermishandeling ›

De meeste professionals die werken met kinderen en gezinnen weten dat ingrijpende gebeurtenissen uit je jeugd een enorme impact kunnen hebben op je verdere leven, bijvoorbeeld op je gezondheid. Ook is er steeds meer kennis over wat helpt bij het beperken van de gevolgen van die nare gebeurtenissen en over veerkracht. Maar wat is er over dit onderwerp bekend bij het ‘algemene publiek’? Bij jongeren en volwassen? De samenwerkende gezondheidsfondsen (SGF) hebben samen met Augeo Foundation een vragenlijst ontwikkeld om in kaart te brengen wat de huidige kennis, houding, gevoelens, behoeften en huidig gedrag van volwassen, ouders en jongeren (t/m 17 jaar) ten aanzien van het onderwerp ingrijpende jeugdervaringen is. De uitkomsten zijn gebundeld in het bijgaande rapport.

• Download het rapport ›

• Lees 'Opinie: mishandeld kind leeft altijd in een stressgezin' ›

In 2016 voerde TNO in samenwerking met onze Augeo Jongerentaskforce een onderzoek uit naar ingrijpende jeugdervaringen onder leerlingen van groep 7/8.*

• Download het eindrapport Ingrijpende jeugdervaringen bij leerlingen ›
• Download de Jongerenversie ›

* (Dit was het tweede onderzoek naar de prevalentie van ingrijpende jeugdervaringen in Nederland dat door Augeo Foundation werd gefinancieerd.)

Augeo Foundation financierde twee onderzoeken naar de prevalentie van ingrijpende jeugdervaringen in Nederland. De eerste in 2010 onder volwassenen, ging over de vraag of de oorspronkelijke ACE-vragenlijst van Felitti en Anda uit 1998 ook bruikbaar is in Nederland. Het onderzoek werd uitgevoerd door TNO.

• Download het eindrapport Ingrijpende jeugdervaringen bij volwassenen [Engels]›

De unieke samenwerking tussen Veilig Thuis, leerplicht en scholen maakt het mogelijk snelle steun op school te bieden aan kinderen die huiselijk geweld hebben meegemaakt waarbij de politie is betrokken.

• Lees alle uitkomsten in het eindrapport Handle with Care ›

Hoe het onderzoek is opgebouwd, uitleg over het belang van het onderzoek en wat je als leerkracht kunt doen voor kinderen hebben we gebundeld in een overzichtelijke infographic.

• Bekijk infographic van het onderzoek Handle with Care ›

In Ruggensteun is de structurele samenwerking tussen de maatschappelijke opvang, school en ouders geregeld. Hierdoor krijgen kinderen die met hun ouders in de maatschappelijke opvang wonen extra aandacht en een steuntje in de rug. PI Research heeft een kwalitatief praktijkonderzoek uitgevoerd naar de implementatie van Ruggensteun. Dit is onderzocht door middel van 31 semigestructureerd interviews met betrokkenen uit zowel maatschappelijke opvang als onderwijs, 5 ouders en 2 kinderen. De uitkomsten van dit onderzoek lees je hier (destijds heette het Handle with Care Ruggensteun, tegenwoordig alleen ‘Ruggensteun’):

• Structurele samenwerking tussen maatschappelijke opvang en basisscholen werkt ›

Met het project Levenskunde heeft Augeo scholen die in kwetsbare wijken staan veerkracht-lessen aangeboden. In de pilot deden 113 scholen mee. I&O Research heeft het effect van Levenskunde onderzocht door te vragen naar de ervaring van betrokkenen. Dit is onderzocht aan de hand van online vragenlijsten, die ingevuld zijn door 287 leerlingen, 58 ouders, 65 docenten, 19 (externe) trainers en 27 contactpersonen. Na de vragenlijsten heeft er met 12 respondenten een telefonisch diepte-interview plaatsgevonden.

• Download publieksrapportage van I&O Research over Levenskunde ›

Kort na het uitbreken van de coronacrisis in 2020 hebben Augeo Foundation, Het Vergeten Kind en Stichting Kinderpostzegels het Crisisfonds voor kwetsbare kinderen thuis opgericht. Hulpverleners konden bij het Crisisfonds een aanvraag doen om kinderen te helpen aan spullen die zij nodig hadden om thuis onderwijs te kunnen volgen of om te kunnen ontspannen.

Augeo Foundation heeft Verwey-Jonker Instituut de opdracht gegeven te onderzoeken wat het crisisfonds voor kinderen heeft betekend:

• Download eindrapport Crisisfonds - Nederlandse versie ›
• Download eindrapport Crisisfonds - Engelse versie ›
• Bekijk infographic van het onderzoek Crisisfonds ›