Als professional in het veiligheidsdomein, hoor je vaak dingen van een kind waar je je zorgen om maakt. Toch weet een kind niet altijd waarom bepaalde vragen worden gesteld, wat er met diens verhaal gebeurt of hoe besluiten tot stand komen. Door tijdsdruk of strakke werkprotocollen, heb je misschien maar weinig tijd om dit mee te nemen in jouw gesprek.

Duidelijkheid geeft vertrouwen

Onduidelijkheid kan spanning veroorzaken. Kinderen willen vaak niet alles bepalen, maar ze willen wél begrijpen wat er gebeurt, waarom het gebeurt en welke invloed ze hebben. Wanneer ze onvoldoende informatie krijgen of niet weten wat ze kunnen verwachten van jou, kunnen ze zich onveilig voelen en wantrouwend zijn.

Betekenisvol contact vraagt daarom niet alleen dat je naar kinderen luistert, maar ook dat je hen goed informeert, betrekt bij beslissingen en terugkoppelt wat je met hun inbreng hebt gedaan. Je laat daarmee zien dat je het kind en diens mening belangrijk vindt en serieus neemt.

Herkenbaar?

‘Wat doe ik als een kind me vraagt bepaalde informatie niet met de ouders te delen, maar ik denk dat dit wel nodig is?’

‘Een meisje vertelde me dat ze absoluut niet wilde dat ik bepaalde informatie met haar ouders zou delen. Ik wil het vertrouwen niet schaden, maar denk dat het nodig is om haar verder te kunnen helpen. Hoe ga ik met haar hierover in gesprek?’

4 tips over hoe je transparant kan zijn

Tip 1: Leg niet alleen het besluit uit, maar ook de weg ernaartoe ›

Betekenisvol contact ontstaat door betekenisvolle participatie. In je werk neem je regelmatig besluiten die grote gevolgen kunnen hebben voor een kind. Neem daarom de tijd om niet alleen uit te leggen wat je besluit, maar ook hoe je tot dat besluit bent gekomen.

De vijf stappen van betekenisvolle participatie kunnen daarbij helpen:

  1. Informeer het kind.
  2. Stel het kind in staat om zijn mening vrijelijk te uiten.
  3. Weeg de visie van het kind mee in de besluitvorming.
  4. Koppel terug wat er met de mening van het kind is gedaan.
  5. Stel het kind in staat om vragen te stellen of in verweer te komen tegen een beslissing.

Daardoor weet een kind dat het jou kan vertrouwen en je niet zomaar beslissingen neemt.

Lees meer over hoe betekenisvolle participatie werkt in Augeo Magazine.

Tip 2: Betrek een kind bij alle beslissingen die een kind raken ›

Vaak is er weinig tijd om een plan op te stellen, en voelt het betrekken van een kind als iets dat veel tijd kost of moeilijk is. Of misschien denk je soms dat een kind beschermd moet worden tegen ingewikkelde of ingrijpende onderwerpen. Toch geven veel jongeren aan dat zij juist betrokken willen worden bij beslissingen die hen raken.

Denk daarom bij alle onderwerpen die het kind aangaan: wat is belangrijk dat het kind hierover weet? Hoe kan ik dit zo uitleggen dat dit kind kan meedenken? En hoe kan ik toch ruimte maken om het kind mee te nemen in mijn beslissing?

Lees wat Mariëlle Bruning (hoogleraar Jeugdrecht) zegt over deze vraag: Wat kan er wel/niet bij participatie van minderjarigen?

Tip 3: Wees eerlijk over wat je wel en niet kunt waarmaken ›

Een kind dat thuis onveilig opgroeit, heeft behoefte aan duidelijkheid en voorspelbaarheid. Juist jij als professional kan daar in het contact met een kind aan bijdragen. Schep daarom geen verwachtingen die je niet kunt waarmaken.

Wees eerlijk over:

  • Wat je wel en niet kunt beloven
  • Welke invloed een kind heeft
  • Welke informatie je moet delen met anderen
  • Welke keuzes al vaststaan en welke nog openliggen

Eerlijke verwachtingen voorkomen teleurstelling en versterken de vertrouwensband met een kind.

Lees ook deze tips over wat je kunt doen als een kind vraagt om geheimhouding.

Tip 4: Vertel een kind wat je met z'n verhaal hebt gedaan ›

Veel kinderen vertellen hun verhaal, maar horen vervolgens niet meer wat ermee gebeurt. Daardoor kan het voelen alsof hun mening in een dossier verdwijnt.

Maak er daarom een gewoonte van om terug te koppelen:

  • Wat heb ik gehoord?
  • Wat heb ik ermee gedaan?
  • Wat heeft dat beïnvloed?
  • Wat gebeurt er nu verder?

Zorg ervoor dat je het terugkoppelen doet op een manier die aansluit bij het kind en bij de boodschap. Contact wordt pas betekenisvol wanneer een kind merkt dat zijn stem ertoe doet.

“

‘Ik had in het eerste gesprek echt het gevoel dat de hulpverlener mij begreep en me serieus nam. Maar ...’

‘... toen zij vervolgens alleen aan mijn ouders liet weten hoe de vervolghulp eruit zou zien, was dat gevoel meteen weg. Waarom kreeg ik niet zelf te horen welke beslissing de hulpverlener had genomen?’

Sarah, 14 jaar

Tip voor bestuurders

Zorg ervoor dat kinderen altijd weten waarom met hen gepraat wordt en wat er met de informatie gedaan wordt. En dat ze altijd terug horen hoe hun informatie is gebruikt. Leg dit vast in het werkprotocol en geef professionals hier ook de tijd en ruimte voor.

De jongeren van de Augeo Jongerentaskforce weten als geen ander wat helpend is – en wat juist niet als het gaat om betekenisvol contact. Hun boodschap: betekenisvol contact maakt verschil. In de campagne Betekenisvol contact vind je informatie o.a. uit onderzoeken én praktische inzichten van jongeren zelf.