Social media en AI

Van zorgen naar handelingsperspectief

De online leefwereld van jongeren verandert snel. Voor professionals is het niet altijd eenvoudig om die ontwikkelingen bij te houden en te bepalen wat ze betekenen voor het mentaal welzijn van jongeren. Want wanneer moet je je zorgen maken, hoe ga je hierover in gesprek en wat kun je zelf doen?

Professionals voelen vaak onmacht als het gaat om digitale thema’s: ‘Ze zitten toch altijd op hun telefoon.’ Maar de vraag is niet óf jongeren online zijn – die realiteit staat vast. De vraag is hoe we hen helpen bewuster, creatiever en veerkrachtiger met hun schermgebruik om te gaan. En hoe we digitale middelen – van AI (Artificiële intelligentie) tot Instagram – kunnen inzetten vóór mentaal welzijn in plaats van ertegen.

AI-chatbots en mentaal welzijn

Steeds meer jongeren gebruiken AI-tools als digitale coach of zelfs als psycholoog. Ze stellen vragen over hun gevoelens, relaties of mentale gezondheid aan tools als ChatGPT. Die ontwikkeling vraagt om begeleiding. We ontwikkelden hiervoor een handreiking voor professionals en een lesbrief om het onderwerp in de klas te bespreken.

Handreiking AI-chatbots en mentaal welzijn

Wat moet je als professional weten over het gebruik van AI-chatbots bij vragen over mentaal welzijn? De handreiking geeft uitleg en bevat tips om het gesprek met jongeren aan te gaan over hun gebruik van AI. Daarnaast helpt de handreiking professionals om mogelijke kansen en risico’s van AI-chatbots te herkennen, hun eigen positie hierin te bepalen en samen met de jongere te verkennen welke ondersteuning passend en veilig is.

Lesbrief: kritisch nadenken over AI en mentaal welzijn

Hoe bespreek je het gebruik van AI-chatbots voor persoonlijke vragen in de klas? Met deze lesbrief ga je samen met leerlingen (14-25 jaar oud) aan de slag. Zij onderzoeken waarom jongeren AI gebruiken, welke kansen en risico’s daarbij horen en hoe je kritisch moet kijken naar adviezen van een chatbot. Ook denken ze na over hun eigen gebruik van AI.

De lesbrief biedt een praktische lesopzet waarmee je direct in de klas aan de slag kunt.

Social media: samenwerking voor positieve platforms

Het gebruik van social media blijft een belangrijk thema als het gaat om het mentaal welzijn van jongeren. De impact van algoritmes, online druk en constante zichtbaarheid kan groot zijn. Het is een van de mogelijke oorzaken van mentale problemen van jongeren. Zeker als jongeren al klachten hebben, zoals angst- en depressieve klachten, vergroten social media de kans op problematisch gebruik en op verergering van problemen. Tegelijkertijd zoeken jongeren hier ook steun, inspiratie en verbinding. Dat vraagt om collectieve verantwoordelijkheid. In een brede samenwerking werken MindUs, gemeente Amsterdam en UNICEF aan de landelijke agenda Jong & Online. Augeo Foundation sluit hierbij aan. Samen kijken we hoe we social media gezonder en veiliger kunnen maken – met en voor jongeren.

Tip:
Volg Augeo Foundation op LinkedIn om niets te missen of meld je aan voor de Augeo Nieuwsbrief.